Czym ''był'' Divx?

    Czym był Divx (zwany również jako zoomTV) i dlaczego poniósł porażkę? Niespełna rok po premierze Divx, w lipcu 1999r., ogłoszono wycofanie standardu z rynku. Właściciel patentu prowadząca sieć sklepów elektronicznych firma Circuity City, utopił w przedsięwzięciu 114 mln USD (po odliczeniu podatków). 110 mln USD wyniosły koszty umów z producentami odtwarzaczy, płyt i wytwórni filmowych, które zaangażowały się w prace nad rozwojem Divx.

    DivX kontra DVD

    W uproszczeniu, koncepcja Divx polegała na skrzyżowaniu jakości standardu DVD, polityki sprzedaży systemu pay-per-view (PPV, dość popularny w amerykańskich sieciach kablowych, w którym widz każdorazowo płaci za emisję pojedynczego programu) oraz innowacyjnego podejścia do rynku wypożyczalni wideo. Divx tworzyły specjalne odtwarzacze oraz specjalne płyty. Filmy w tym standardzie kosztowały kilkakrotnie mniej od filmów DVD - średnio ok. 4,5 USD. Po włożeniu krążka Divx od odtwarzacza widz mógł do woli oglądać film przez 48 godzin. Po upływie dwóch dni film "blokował się" - za możliwość oglądania przez kolejne 48 godzin trzeba było dopłacić 3,25 USD itd. :) Większość płyt posiadała opcje "DivxSilver" - możliwość "odblokowania" filmu na czas nieokreślony przez pojedynczego użytkownika za dodatkową opłatą, zwykle ok. 20 USD. Ogłoszono również zamiar wprowadzenia opcji "DivxGold" (możliwość nielimitowanego odtwarzania przez wielu użytkowników) - jednak Divx upadł zanim takie płyty zdążyły się pojawić.

    Pomysł na rozliczanie użytkowników systemu z czasu użytkowania płyt wymagał przesyłania informacji kanałem zwrotnym od użytkownika do centrów obsługi klienta. Odtwarzacze Divx łączyły się raz na miesiąc z bezpłatną linią 0-800 w celu uaktualnienia stanu konta użytkownika. Dodatkowo odtwarzacze spełniały funkcję "skrzynki pocztowej": specjalny interfejs umożliwiał odczytywanie wiadomości o nowych ofertach filmowych - choć szybko okazało się że trafia tam głównie niechciany "spam". Wyposażenie odtwarzacza w modem zwiększało jego koszt - odtwarzacze Divx były droższe od standardowego sprzętu DVD o ok. 100 USD.

    Gwóźdź do trumny

    Płyty Divx nie mogły być odtwarzane przy użyciu odtwarzaczy DVD, choć filmy DVD z powodzeniem można było oglądać z odtwarzaczy Divx (tu autorzy standardu Divx wbili sobie pierwszy gwóźdź do trumny, w niezamierzony sposób przyczyniając się do popularyzacji konkurencyjnego standardu). Ze względu na sposób zabezpieczenia nagrań przed kopiowaniem (m.in. kodowanie potrójnym 56-bitowym kluczem DES) technologia Divx mogła być używana wyłącznie w USA. W przeciwieństwie do DVD, Divx z założenie nie współpracował z platformą sprzętową komputerów osobistych (co, jak się powszechnie uważa, również w dużym stopniu przyczyniło się do jego porażki). Technologia divx miała być odpowiedzią na rosnącą popularność płyt DVD w sieciach wypożyczalni wideo. Jak zachwalano w przeciwieństwie do używanych (i często zniszczonych) wypożyczanych płyt DVD, użytkownik Divx otrzymywał nowy produkt. Jednak i tu pomysłodawcy Divx srodze się zawiedli: video-mani woleli wypożyczać DVD za ok. 2-4USD, niż kupować dyski Divx po ok. 4-7 USD. Zakupionych płyt nie trzeba było co prawda zwracać (co jest konieczne z wypożyczonymi DVD, jednak pojawił się problem co zrobić z filmami już obejrzanymi. Płyt nie można było odsprzedać ani nawet pożyczyć gdyż odtwarzał je wyłącznie jeden odtwarzacz (zaniesieniem tego ograniczenia miała być opcja "DivxGold", która nie weszła w życie). Jednocześnie istniejące systemy PPV (w ramach sieci kablowych w cyfrowej telewizji satelitarnej) oferowały większy komfort zakupu filmu: widz mógł zamawiać programy nie ruszając się z fotela - a po płytę Divx trzeba było udać się do sklepu.

    Błędna strategia

    Porażka Divx wynikała przede wszystkim z tego, że w bilansie wad i zalet system przedstawiał więcej korzyści dla producentów niż konsumentów. Wytwórniom filmowym zapewniał lepszą kontrolę nad dystrybucja ich produktów - porównywalną z dystrybucją kinową, gdzie widzowie płacą za każdy seans. Sieciom dystrybucyjnym zapewniał dostęp do bogatych informacji na temat klienta. I tylko użytkownik musiał się martwić o podpięcie odtwarzacza do linii telefonicznej i o to, co zrobić z obejrzanymi już filmami, zapłacić więcej za sprzęt i uważać, by goście lub dzieci nie oglądali filmów w niekontrolowany sposób, co mogło powodować wysokie rachunki. Dlatego wytwórnie filmowe (Buena Vista korporacja Disneya, 20th Century Fox, Paramount korporacji Viacom, Universal, MGM i DreamWorks Stevene Spilberga) chętnie wsparły projekt. Umowa z digital Video Express nie miała jednak charakteru wiążącego. Równocześnie te studia wspierały standard DVD. Kiedy Divx znalazł się w opałach, szybko opuściły jego szeregi.

    W dniu premiery rynkowej , pod koniec września 1998 r., dostępny był tylko jeden model odtwarzacza Divx- marki Zenith (jego producent był wówczas w trakcie postępowania upadłościowego). do końca 1998 r. dostępne były 4 modele odtwarzaczy (m.in. marek RCA i Proscan należących do Thomsona). Większość producentów elektroniki, które wspierały Divx, nie wypuściła nawet na rynek odtwarzaczy w tym standardzie. Łącznie sprzedano ok. 87 tys. sztuk odtwarzaczy i nieco ponad pół miliona płyt Divx. Odliczając płyty dodawane w promocji do sprzedawanych odtwarzaczy, w wolnej sprzedaży rozdystrybuowano ok. 100 tys. dysków Divx. Na koniec marca 1999r. katalog filmów dostępnych w tym formacie liczył 420 pozycji (dla porównania standard DVD oferował wtedy ponad 3,5 tys. tytułów).

    Martwy standard

    Po ogłoszeniu klapy Divx, Circuit City zaoferowało posiadaczom odtwarzaczy kupony rabatowe wartości 100 USD - za które mogą kupić np. płyty DVD, które odtwarza ich sprzęt. Choć system naliczania opłat Divx wciąż działa (komputer bilingowy zakończy działalność 31 lipca 2001 r. - od tego dnia odtworzenie płyt Divx będzie niemożliwe), system jest już praktycznie martwy. Płyt Divx nie ma w oficjalnej sprzedaży, nieliczne można kupić na aukcjach internetowych. O ile nie zostały otwarte (w przeciwnym razie są bezużyteczne), kosztują po kilka USD. W sieci nie ma już oficjalnej strony Digital Video Express (www.divx.com) obecnie jest to strona DivXNetworks, Inc. znanych równierz jako Project Mayo i nie ma ona nic wspólnego z firmą Circuit City, która już nie istnieje.

    Czym jest Divx?

    DivX ;-) jest zhackowanym enkoderem MPEG-4 (stworzonym przez Microsoft). Oryginalny kodek (enkoder) był produktem komercyjnym jak i poprzednik od którego wzięła się nazwa (DivX). DivX jest pewną formą wyśmiania komercji. Powstanie DivX ;-) okazało się takim samym przebojem jak powstanie formatu mp3. Charakteryzuje go duża kompresja obrazu, przez co możemy uzyskać wysoką rozdzielczość oraz jakość obrazu porównywalną do DVD przy odpowiednio mniejszej wielkości pliku. Półtorej godziny filmu zajmuje ok. 650 Mb. i co za tym idzie może zmieścić się na zwykłą płytkę CDR. Niestety w takim przypadku film nie jest "idealny", natomiast jeżeli odpowiednio ustawimy kompresję, można uzyskać jakość dużo nie różniącą się od oryginału a film zmieści się nam na dwie płyty. Dźwięk w DivX zapisany jest najczęściej w formacie mp3 (stereo). Co prawda powstał kodek "DivX audio", który cechuje się lepszą kompresją danych oraz mniejszymi wymaganiami, lecz niestety zniekształca dźwięk na pewnych wysokich częstotliwościach. Taka sytuacja ma najczęściej miejsce podczas dialogu, szczególnie gdy jedną z osób jest kobieta. Jest też możliwość zapisania ścieżki audio w formacie AC3 (jakość dźwięku porównywana do DVD - pełne kino domowe), jednak trzeba się liczyć z faktem ze dźwięk zamiast zajmować 90 Mb będzie zajmował 300 Mb. Musimy to brać pod uwagę podczas kompresowania.

    Kompresja

    Wysoka kompresja zarówno dźwięku jak i obrazu powoduje, że aby odtworzyć płynnie taki film, potrzebny jest nam dość dobry sprzęt. Od razu powiem, że procesor Pentium 200 Mhz będzie stanowczo za słaby do takich "ewolucji" i wszelkie próby zmiany ustawień nie dadzą niczego. Należy pamiętać również, że im mniejszy plik tym większa kompresja (oczywiście przy takiej samej rozdzielczości). Natomiast jeżeli będzie to film o niskiej rozdzielczości, to jest duża szansa, że P200 wystarczy nam do tego całkowicie. Karta graficzna, która posiada sprzętową akceleracje MPEG-4, nic nie zmieni. Procesor to podstawa a lepsza karta graficzna nie zaszkodzi. Do komfortowej płynności polecam procesor 400 Mhz lub szybszy (Celeron, K6, nowsze) karta graficzna minimum 4MB.

    Fast i Low Motion

    Tak naprawdę DivX to dwa uzupełniające się nawzajem kodeki, Fast i Low Motion.

    • Fast Motion - wykorzystywany jest do filmów, w których większość scen rozgrywa się szybko. Obraz w takiej scenie jest wysokiej jakości i nie występuje wtedy tzw. Pikselizacja, czyli pokazanie się na ekranie dużych kwadratów. Natomiast podczas scen statycznych jakość obrazu pozostawia wiele do życzenia. Szczególnie widoczne jest to przy zmianie kolorów. Do tego rodzaju kompresji dobrze używać bitrate (odświeżanie klatek) na poziomie 1500-2500 ( przy czym czasami obraz wygląda lepiej przy 1500 ).

    • Low Motion - film stworzony tym właśnie kodekiem w scenach statycznych będzie wyglądał czysto i ładnie, natomiast podczas scen akcji niestety mogą pojawić się kwadraty. Jeżeli zastosujemy bitrate 600 to film będzie miał w granicach 600 Mb, lecz wszystkie sceny akcji będą wyglądać wręcz tragicznie. Przy bitrate ok. 1300 sceny nie powinny wyglądać już jak klocki lego tylko, że taki plik zajmować będzie już ok. 1200 Mb.

    Podczas tworzenia filmu musimy zastanowić się czego dokładnie oczekujemy. Jeżeli chcemy otrzymać plik, który zmieści się na zwykłej płytce, najlepiej użyć Fast Motion, a gdy chcemy uzyskać bardzo dobrą jakość pozostaje nam Low Motion. Jest sposób na połączenie obydwu sposobów kodowania i zrobienie filmu, który zmieści się na jednej płytce i będzie "idealnej" jakości, dla scen zawierających dużo akcji wykorzystywany jest kodek Fast motion a Low motion w pozostałych przypadkach, ale o tym w przyszłości.

    Czym jest OpenDivX?

    Można powiedzieć, że OpenDivX to kodek następnej generacji. Jest wersją technologii kompresji wideo DivX z dostępnym kodem źródłowym (ang. open source). Jeszcze raz został napisany kod na bazie starego DivX'a ;-) (v3.11 alpha) co zaowocowało powstaniem DivX 4.0 Alpha 47. Dnia 15 Stycznia 2001 kod źródłowy "został otwarty" i tak narodził się OpenDivX.

    Stworzony jest na bazie standardu kompresji MPEG-4., a dokładniej na MoMuSys reference implementation of MPEG-4. Nie ma on nic wspólnego ze zhackowanym kodem Microsoft'u, tak więc jest zupełnie legalny, w przeciwieństwie do DivX ;-).

    Trudno nazwać OpenDivX'a kodekiem, ponieważ jest to sam kod, który może po odpowiednich przeróbkach być wykorzystany na każdym systemie operacyjnym. Stawia to przed jego twórcami nowe zadania, gdyż jeszcze nie na każdym systemie operacyjnym istnieje tak dobry kodek jak DivX 4.0 dla Windowsów.

    O Project Mayo

    Obecnie oficjalnym domem "OpenDivX" jest witryna zapaleńczej wspólnoty http://www.projectmayo.com/, która w skrócie mówiąc postawiła sobie za zadanie "załatać wszystkie dziury" w ogólnodostępnym, szerokopasmowym cyfrowym obrazie video.

    Grupę tą można uważać za "alter ego" DivXNetworks. Jest to stowarzyszenie zapaleńczej społeczności "videofili", odkrywców nowych technologii wspierających otwarty kod źródłowy pracujących nad DivX, aby osiągnąć następujące cele:

    • odkryć najlepszy kodek dostępny wszędzie
    • dostarczyć wysokiej jakości obraz na żądanie
    • chronić i utrzymywać prawa autorskie aby zadowolić właścicieli i producentów dbając o ich interesy

    by: Paweł Sikora

    Statystyka

    Odsłon artykułów:
    3785228
    © 1999-2018 DJ WORLD. All Rights Reserved.