Reklama

    Historia Przemysłu Nagraniowego - Ewolucja

    W połowie dziewiętnastego wieku uczeni wiedzieli już, że fale dźwiękowe to mniej lub bardziej zagęszczone porcje powietrza docierające

     do ludzkiego ucha. Jednak dopiero w roku 1857 zjawisko to znalazło zastosowanie w fonografie skonstruowanym przez Leona Scotta z Francji. Jemu to właśnie fachowcy z dziedziny fonografii przypisują pierwszeństwo w zapisie dźwięku. Urządzenie Scotta składało się z tuby, membrany i papierowego cylindra pokrytego sadzą. Kierując dźwięk do tuby wprawiało się w drgania membranę, za której pośrednictwem drgała igła pozostawiając ślad na obracającym się wolno cylindrze.

    Fonograf Leona Scotta nie znalazł jednak szerszego zastosowania. Dopiero dwadzieścia lat później w roku 1877 Amerykanin Thomas Alva Edison wynalazł metodę, która pozwoliła na praktyczne zastosowanie fonografu. Dzięki fonografowi Edisona można było skutecznie zapisywać i odczytywać dźwięki. W fonografie Edisona cylinder pokryty był woskiem lub cynfolią. Początkowo fonograf napędzany był ręcznie, potem sprężynowo, a następnie elektrycznie. Fonograf Edisona składał się ze stożkowej tuby, mającej za zadanie wzmocnić dźwięk, oraz membrany z przymocowanym do niej rylcem, które znajdowały się na dnie owej tuby. Rylec kreślił w pionie to płytszy, to głębszy rowek na powierzchni metalowego cylindra pokrytego woskiem, a w późniejszej fazie folią cynkową utrwalając w ten sposób falę dźwiękową. Za pomocą bardzo prostego rozwiązania mechanicznego cylinder przesuwał się w czasie obrotu wzdłuż swej osi o stałą wielkość względem rylca. Odtwarzanie zarejestrowanego dźwięku polegało na umieszczeniu rylca w wyżłobionym rowku, a następnie wprawieniu w obrót cylindra. Rylec wraz z przymocowaną do niego membraną poruszał się odpowiednio w stosunku do uprzednio naciętego rowka składającego się z zagłębień i wzniesień. Drgania te przenosiły się na zespojoną z rylcem membranę, która poruszając się powodowała ruch cząstek powietrza. Cząsteczki te uderzały w ścianki tuby odbijając się i wzmacniając, aż wreszcie docierały do uszu słuchaczy. 

    Thomas Alva Edison był pierwszym człowiekiem, który utrwalił swój głos śpiewając ( recytując raczej ) starą angielską piosenkę " Mary had a little lamb / miała Marysia małą owieczkę ". Fonograf Edisona miał jednak wiele wad. Przede wszystkim wydawał bardzo cichy i bardzo niewyraźny dźwięk. Woskowane cylindry po kilkurazowym użyciu ścierały się tracąc swoje właściwości materiału do zapisu i odczytu dźwięku. Dlatego też wynalazcy szukali możliwości usunięcia tych wad. Udało się to w 1897 roku Emilowi Berlinerowi, który zamiast cylindra zastosował okrągłą cynkową płytę pokrytą woskiem. Berliner wprowadził inny niż Scott i Edison tzw. boczny sposób kształtowania rowka. W fonografie Berlinera membrana wprawiała w ruch rylec tak samo jak w fonografie Scotta czy Edisona. Berliner jednak zastosował specjalny układ dźwigni, które poruszały rylec w poprzek zamiast w pionie. Tak zmodernizowane urządzenie kreśliło na powierzchni płyty rowek falisty. Berliner jest też pomysłodawcą stosowania matryc do tzw. tłoczenia płyt. W 1894 roku założył pierwszą na świecie firmę fonograficzną o nazwie The Berliner Gramophone Company. Ruszyło nagrywanie i produkcja płyt gramofonowych. W 1909 roku pojawiły się pierwsze płyty nagrywane obustronnie. Produkowano te płyty z żywic syntetycznych lub szelaku. W 1924 roku do nagrywania dźwięku na płytach po raz pierwszy zastosowano mikrofony. W rok później znormalizowano prędkość nagrań płytowych do 78 rpm ( rpm = revolutions per minute - obrotów na minutę ).

    Stosowano już wówczas średnice płyt znane później i dzisiaj, a mianowicie: 7" - 175 mm, 10" - 250 mm, 12" - 300mm. Czas trwania dźwięku jaki można było wtedy utrwalić na płycie ograniczał się do około 5 minut.
    W lipcu 1948 roku amerykańska firma Columbia jako pierwsza na świecie wprowadziła na rynek płytę długogrająca tzw. LongPlay ( LP ). Były to płyty zawierające około 30 - 35 minut muzyki łącznie na obu stronach. Płyty te miały średnicę 12" i były odtwarzane z prędkością 33 i 1/3 rpm. W styczniu roku 1949 inny ówczesny gigant płytowy, a mianowicie RCA Victor pokazał światu 7" singla ( SP - SinglePlay ). Płyta ta była nagrywana obustronnie ( czas trwania nagrania to około 3 minuty z każdej strony ), a odtwarzało się ją z prędkością 45 rpm.

    W wyniku niebywałej konkurencji pomiędzy tymi dwoma gigantami przemysłu nagraniowego w latach pięćdziesiątych dokonano kolejnego postępu. Wszystkie płyty produkowane dotychczas miały tzw. normalny rowek czyli szerokości 150 mikronów odległy od kolejnych kręgów o 0.1 milimetra. Płyty te zostały zastąpione nowymi z tzw. mikrorowkowym zapisem, który charakteryzował się szerokością rowka 75 mikronów i odstępem od kolejnych kręgów 0.5 milimetra. Wkrótce wprowadzono płyty ze zmienną gęstością rowka. Potem dość kruche płyty szlakowe zastępuje się płytami z polichlorku winylu i innych mas plastycznych.

    W 1958 roku Columbia wydała pierwszą płytę stereofoniczną. Dotychczas znane były tylko płyty monofoniczne czyli takie, na których nagrywano wszystkie dźwięki jednokanałowo. Stereofonia wprowadzała rozdzielenie dźwięków na dwa kanały.
    W 1971 roku RCA wypuszcza na rynek pierwsze płyty z nowej rewolucyjnej masy - dynaflexu. Płyty tłoczone na dynaflexie uzyskiwały 75% niższe szumy niż płyty z tzw. winylu. Waga płyt z koncernu RCA miała teraz 90 gramów zamiast dotychczasowych 133 - 140 gramów. Duży popyt na płyty w latach '50 i '60 związany z rewolucją w muzyce, której przewodzili Elvis Presley i The Beatles spowodował również duże i szybko następujące zmiany w produkcji płyt. Konkurencja w tej dziedzinie przejawiała się co raz to nowymi wartościami artystyczno - technicznymi, nazwami i symbolami wprowadzanymi na rynek. W szerokiej produkcji i sprzedaży stosowano dwa rodzaje płyt :



    1. Mikrorowkowe SinglePlay ( SP ) o średnicy 7" i prędkości odtwarzania 45 rpm, z dwoma nagraniami po jednym na każdej stronie płyty. Każde nagranie na SP trwało średnio od 3 do 5 minut. Czasem wydawano tzw. ExtendedPlay ( EP ), na których umieszczano np. po dwa nagrania na każdej stronie płyty. Wtedy czas utrwalonego nagrania przedłużał się nawet do 10 minut z każdej strony. W EP stosowano także prędkość odtwarzania 33 i 1/3 rpm i mikrorowkowy zapis dźwięku.

    2. LongPlay ( LP ) o srednicy 12" i prędkości odtwarzania 33 i 1/3 rpm, zawierające około 30 - 35 minut muzyki łącznie na obu stronach.

    Powodzenie płyty w pewnej mierze zależało także od jej zalet technicznych i od metod nagrywania muzyki. W latach '60 amerykańskie i angielskie firmy płytowe intensywnie opracowywały w swych kosztownych laboratoriach nowe techniki rejestracji dźwięku.

    Angielska firma Decca opracowała system ffrr ( full frequency range record ) co znaczy zapis o pełnej częstotliwości dźwięku. W amerykańskiej firmie Capitol natomiast opracowano system fds ( full dimension sound ) czyli dźwięk pełnowymiarowy. Zachodnioniemiecka firma Telefunken opracowała i zastosowała system ts ( true sound ) System ten polegał na wyrównaniu dynamiki dźwięku poprzez wzmocnienie zapisu tonów wysokich.

    W pewnym okresie rozwoju fonografii stosowano też znak hi - fi ( high fidelity ) co oznaczało wysoką wierność dźwięku.

    W 1958 roku RIAA ( Record Industry Association of America ) wprowadziło sposób nagradzania wykonawców i producentów płyt. Nagrodą tą jest " Gold disc lub " Golden Record " ) czyli złota, później także platynowa płyta. Aby otrzymać złotą płytę za SP należy sprzedać 1 milion owych singli. Za LP otrzymuje się złotą płytę gdy sprzedaż osiągnie 1 milion egzemplarzy. To dotyczy głównie USA.

    W Polsce jest trochę inaczej ze względu na mały i słaby rynek muzyczny. Pierwszą złotą płytę otrzymał u nas w 1968 roku Czesław Niemen za album " Dziwny Jest Ten Świat ". Sprzedano wówczas 125 tysięcy egzemplarzy tej płyty.

    Płyty winylowe największą popularnością cieszyły się w latach '50, '60 i '70 kiedy to dzięki niezwykłej popularności rock 'n' rolla, soulu, R & B, hard rocka i disco sprzedawało się ich miliony sztuk. Różne były to płyty. Najwięcej sprzedawano singli ( SP ).

    W 1976 roku mała niezależna firma płytowa z Nowego Jorku SALSOUL RECORDS ( założona i kierowana przez braci Stana, Kena i Joe Cayre ) jako pierwsza wydała tzw. 12" disco single czyli dyskotekowego singla zwanego potem ( głównie w Europie ) maxi singlem. Było to nagranie grupy Double Exposure zatytułowane - " Ten Percent ". Maxi Single to ( tak samo jak płyta ( LP ) długogrająca ) duży, dwunasto ( 12" ) calowy krążek z winylu lub częściej z dynaflexu z jednym nagraniem na każdej stronie i szybkością odtwarzania 33 i 1/3 rpm albo 45 rpm. Firmy fonograficzne wydawały płyty z oboma tymi prędkościami odtwarzania. Płyty z USA częściej miały 33 i 1/3 rpm, a płyty z Europy częściej 45 rpm. W późniejszym czasie umieszczano na 12" / Maxi Singlach ( W USA płyty te nazywano 12", a w Europie Maxi Single ) po dwa lub trzy nagrania na jednej stronie. Były to tzw. " mixy " czyli inaczej miksowane wersje tego samego nagrania. Dzisiaj spotyka się coś takiego na singlach CD.

    Wreszcie pod koniec lat '80 wszystko to : metal, wosk, szelak, winyl, taśmę magnetyczną oraz związany z tymi nośnikami nieodłącznie tzw. analogowy sposób rejestracji dźwięku zastąpiła płyta kompaktowa z rewolucyjnym cyfrowym zapisem dźwięku, a także obrazu, odtwarzana za pomocą promieni laserowych. W ciągu stulecia istnienia przemysłu nagraniowego nastąpiło wiele korzystnych zmian. Pierwotnie używane do zapisu dźwięku metalowe wałki zastąpiły płyty woskowe, cynkowe, potem szelakowe, następnie winylowe i dynaflexowe. Po drodze, przez pewien czas, popularnością cieszyła się taśma magnetyczna / kasety magnetofonowe/ aż doszliśmy do takiego momentu w historii przemysłu nagraniowego, że dominującymi nośnikami dźwięku stały się płyty z zapisem cyfrowym - CD, CDR, DVD.




    EWOLUCJA PRZEMYSŁU NAGRANIOWEGO

    KALENDARIUM

     1857 - Francuz Leon Scott konstruuje pierwszy na świecie fonograf.
     1877 - Amerykanin Thomas Alva Edison wynajduje metodę, która pozwala na praktyczne zastosowanie fonografu.
     1878 - Powstała firma Edison Speaking Phonograph Company.
     1887 - Alexander Graham Bell opatentował swój " gramophone / gramofon ". Bell był już światu znany z wcześniejszego wynalazku, a mianowicie telefonu.
     1894 - Powstaje pierwsza na świecie firma fonograficzna - The Berliner Gramophone Company założona przez Emila Berlinera, który w 1877 roku wynalazł mikrofon, a w 1887 roku płytę gramofonową.
     1898 - Emil Berliner i jego brat Joseph założyli w Niemczech firmę fonograficzną Deutsche Grammofon. W tym samym roku Emil Berliner i William Barry Owen założyli firmę Britain's grammophone Company Ltd. znaną teraz jako EMI.
    Słowo wynalezione przez Berlinera " gramophone / gramofon ", a określające wczesne urządzenia do odtwarzania płyt z zapisem dźwięku pojawiało się ( w tym samym roku ) we wszystkich niemal światowych słownikach.
     1900 - Emil Berliner pokazuje znak swojej firmy, a mianowicie obraz namalowany przez Anglika Francisa Barrauda, na którym - piesek jego brata o imieniu Nipper wsłuchuje się w tubę gramofonu. Znak ten wraz z dopasowanym do niego napisem " His Master's Voice / Głos Jego Pana " przetrwał pół wieku jako najbardziej znany znak firmowy na świecie.
     1901 - Firma The Berliner Gramophone Company zmianiła nazwę na Victor Records.
     1902 - Firma fonograficzna Columbia znana później jako CBS, a dzisiaj jako Sony Music zaprezentowała pierwszą płytę z zapisem dźwięku po jej obu stronach. W tym samym roku Enrico Caruso zrejestrował dziesięć nagrań dla Gramophone & Typewriting Company.
     1905 - Pokaz pierwszej płyty długogrającej, która jednak zniknęła z rynku, by powrócić dopiero w 1948 roku.
     1909 - Pojawienie się na rynku pierwszych płyt nagrywanych obustronnie.
     1921 - Sprzedaż płyt pierwszy raz przekroczyła magiczną ( jak na tamte czasy ) cyfrę 1.000.000 sztuk.
     1924 - Do nagrywania dźwięku na płyty po raz pierwszy zastosowano mikrofony.
     1926 - Syn Emila Berlinera, Edgar M. Berliner łączy firmy The Berliner Gramophone Company of Canada oraz Victor Records i staje jako prezes na czele nowej firmy Victor Talking Machines Company of Canada.
     1929 - Firma Radio Corporation of America kupuje Victor Records tworząc tym samym RCA Victor Records.
     1934 - Powstała w Anglii firma Decca.
     1936 - 19 listopada niemiecka firma BASF dokonała pierwszego nagrania na taśmie magnetycznej.
     1948 - Columbia wprowadza na rynek płytę długogrającą - LongPlay ( LP ) o średnicy 12" i prędkości odtwarzania 33 i 1/3 rpm. Na takiej płycie można było zapisywać po około 17 minut muzyki na każdej z jej dwóch stron. W tym samym roku powstaje niezwykle sławna później firma płytowa Atlantic Records, której szefem zostaje Ahmet Ertegun.
     1949 - Firma RCA Victor wydała pierwszego singla SinglePlay ( SP ) o wymiarach 7" i prędkości odtwarzania 45 rpm.
     1950 - Powstaje firma fonograficzne Electra Records, której szefuje Jack Holzman.
     1954 - Sprzedaż płyt gramofonowych przekroczyła kolejną magiczną cyfrę 200.000.000 sztuk.
     1956 - Wnuk Emila Berlinera, Oliver Berliner jest pierwszym, który wykorzystuje album długogrający ( LP ) do celów promocyjnych.
     1958 - Columbia wydała pierwszą płytę stereofoniczną. W tym samym roku RIAA ( Record Industry Association of America ) wprowadziło sposób nagradzania wykonawców i producentów płyt. Tą nagrodą jest " Gold Disc " lub" Golden Record " ) czyli złota, później także platynowa płyta.
     1959 - Powstaje firma płytowa Warner Brothers. W tym samym roku sprzedaż płyt przekroczyła następna magiczna i niewyobrażalną wcześniej cyfrę 600.000.000 sztuk.
     1960 - Powstała firma fonograficzna Motown kierowana przez Berry Gordiego.
     1970 - 14 września japońska firma Denon dokonuje pierwszego nagrania na taśmie cyfrowej. Nagrywany był amerykański saksofonista jazzowy Steve Marcus.
     1971 - Oliver Berliner rewolucjonizuje przemysł fonograficzny / muzyczny wymyślając i wprowadzając na rynek muzyczny video znane dzisiaj jako video clip.
     1972 - Columbia demonstruje pierwszą płytę kwadrofoniczną czyli taką na, której muzyka była zapisana czterokanałowo.
     1975 - Powstała firma płytowa Arista kierowana przez Clive Davisa.
     1981 - 1 sierpnia zadebiutowała Music Television znana pod nazwą MTV, telewizja muzyczna niezwykle użyteczna dla przemysłu nagraniowego i firm płytowych.
     1982 - 17 sierpnia w fabryce koncernu fonograficznego Polygram w Hanoverze, w Niemczech zaprezentowano publicznie pierwszą płytę kompaktową / Digital Compact Disc (CD). W tym samym roku przemysł nagraniowy dokonał wyboru cyfrowego systemu zapisu i powielania nagrań dźwiękowych na płytach. Wybrano format opracowany w laboratoriach Sony i Philips.
     1994 - Zastępca Sekretarza Handlu i członek Komisji Patentowej przy Rządzie USA wprowadza Emila Berlinera do Narodowego Panteonu Chwały Wynalazców i Odkrywców.




    Thomas Alva Edison - żył w latach 1847 - 1931. Amerykański wynalazca, samouk. W 1877 roku wynalazł fonograf, który nagrywał i odtwarzał dźwięk z metalowego walca.

    Emil Berliner - żył w latach 1851 - 1929. Elektrotechnik amerykański pochodzenia niemieckiego. W 1879 roku wynalazł gramofon i zastąpił walce fonografu Edisona płytami woskowymi, a następnie w 1895 roku płytami szelakowymi. Płyty te były bardzo kruche i odtwarzało się je z prędkością 78 rpm lub rzadziej 16 rpm ( rpm = revolutions per minute ) - obrotów na minutę.




    Pierwotnie używane do zapisu dźwięku metalowe wałki najpierw zastąpiły płyty woskowe, potem szelakowe, następnie płyty winylowe oraz taśma magnetyczna. Płyty winylowe największą popularnością cieszyły się w latach '50, '60, '70 i '80 kiedy to dzięki niezwykłej popularności rock 'n' rolla, soulu, R & B, hard rocka, disco i sprzedawało się ich miliony sztuk. Różne były to płyty. Najwięcej sprzedawano singli ( SP ), czyli 7" winylowych płyt odtwarzanych z prędkością 45 rpm. 7" singiel wprowadziła na rynek w 1951 roku amerykańska firma Columbia, która nieco później ponownie zaskoczyła świat wydając ( jako pierwsza ) płytę stereofoniczną. W lutym roku 1951 inny ówczesny gigant płytowy, a mianowicie firma RCA z USA, wydał pierwsze long – play’e ( LP ), czyli płyty długogrające zawierające około 30 minut muzyki łącznie na obu stronach. Płyty te miały średnicę 12" i były odtwarzane z prędkością 33 i 1/3 rpm. W 1976 roku mała niezależna firma płytowa z Nowego Jorku SALSOUL RECORDS jako pierwsza wydała tzw. " disco single " czyli dyskotekowego singla zwanego potem maxi singlem. Było to nagranie grupy Double Exposure zatytułowane - " Ten Percent ". Początkowo był to, tak samo jak płyta ( LP ) długogrająca, duży, dwunasto ( 12" ) calowy krążek z jednym nagraniem na każdej stronie i szybkością odtwarzania 45 rpm. Wreszcie pod koniec lat '80 wszystko to ( metal, wosk, szelak, winyl, taśmę magnetyczną oraz związany z tymi nośnikami nieodłącznie tzw. analogowy sposób rejestracji dźwięku ) zastąpiła płyta kompaktowa z rewolucyjnym cyfrowym zapisem dźwięku a także obrazu, odtwarzana za pomocą promieni laserowych.

    Statystyka

    Odsłon artykułów:
    4125203
    © 1999-2018 DJ WORLD. All Rights Reserved.